Hoeksche Waard: alle buurten en wijken op een rij

De Hoeksche Waard is een eilandgemeente in het zuiden van Zuid-Holland met ruim 90.000 inwoners, en scoort als geheel rond het landelijk gemiddelde voor leefbaarheid. Wie hier woont, koopt bewust in op rust: die pijler steekt duidelijk boven het landelijk gemiddelde uit, gedragen door een lage bebouwingsdichtheid — minder dan twee derde van het nationale gemiddelde — en een geluidsbelasting die merkbaar onder die van de meeste steden ligt. De woonkwaliteit zit precies op het nationale middenniveau. Het aandachtspunt is de bereikbaarheid van voorzieningen: de afstand tot een treinstation is meer dan drie keer het landelijk gemiddelde, en ook een ziekenhuis ligt hier gemiddeld een stuk verder weg dan elders in Nederland. De gemiddelde woningwaarde van €383.000 is nagenoeg gelijk aan het nationale gemiddelde, wat voor een landelijk Zuidhollands eiland opvallend stevig is.

Het sociale profiel bevestigt het woonmilieu: bijstand is uitzonderlijk laag, huishoudens zijn iets groter dan gemiddeld en gezinnen met kinderen zijn sterk vertegenwoordigd. Meer dan een kwart van de woningen is een tussenrijtjeswoning, maar vrijstaande en hoekwoningen zijn hier fors beter vertegenwoordigd dan in de Randstad. De woningvoorraad is overwegend oud: meer dan negentig procent stamt van vóór 2000, al investeren bewoners volop in zonne-energie — bijna de helft van de huizen heeft zonnepanelen, ruim boven het landelijk aandeel. Voor gezinnen verschilt de uitkomst sterk per buurt, zeker als bereikbaarheid of dagelijkse voorzieningen op de korte afstand zwaar meewegen.

Menselijk profiel van de Hoeksche Waard. Geschiedenis: De Hoeksche Waard ontstond na de Sint-Elisabethsvloed van 18 november 1421, toen de dijk bij Broek doorbrak en de Grote of Zuidhollandse Waard onderliep. Het huidige eiland is daarna polder voor polder teruggewonnen op het water; de bedijking vond vooral plaats tussen 1538 en 1653. Oud-Beijerland werd in 1559 gesticht door graaf Lamoraal van Egmont en vernoemd naar zijn vrouw Sabina van Beieren; in 1582 werd de naam Oud-Beijerland, ter onderscheiding van het later gestichte Nieuw-Beijerland. Het eiland telt zo'n zestig polders en bleef lang sterk op landbouw georienteerd.

Karakter & sfeer: Wonen in de Hoeksche Waard is rust, ruimte en water dichtbij, maar voorzieningen op afstand. Het gebied bestaat uit zelfstandige dorpen — Oud-Beijerland als grootste kern, met daarnaast onder meer Numansdorp, Strijen, 's-Gravendeel, Puttershoek, Heinenoord en Mijnsheerenland. Elk dorp heeft een eigen historische kern; daartussen ligt open polderlandschap met dijken en kreken.

Bezienswaardigheden: Het open polderlandschap met dijken en kreken is zelf de grootste trekpleister; de Hoeksche Waard is een van de twintig nationale landschappen van Nederland, erkend om de openheid. Het Oude Raadhuis van Oud-Beijerland uit 1622 en de 28 rijksmonumenten in dat dorp herinneren aan de agrarische welvaart.

Bekende inwoners: In Oud-Beijerland werden onder anderen de schilder Philip van Dijk (1683-1753), voetballer Wim Kooiman (1960) en actrice en presentatrice Vivienne van den Assem (1983) geboren. Van den Assem bracht haar jeugd door in Oud-Beijerland.

Onderwijs: De 50 basisscholen liggen op gemiddeld 0,9 km, vergelijkbaar met landelijk. Voor voortgezet onderwijs reizen jongeren gemiddeld 5,2 km, ruim het dubbele van de 2,5 km landelijk.

Bereikbaarheid: De Hoeksche Waard heeft geen eigen treinstation; het dichtstbijzijnde ligt op gemiddeld 14,9 km, bijna drie keer zo ver als de 5,2 km landelijk. Het eiland is verbonden via de Heinenoordtunnel onder de Oude Maas richting Rotterdam en de Kiltunnel richting Dordrecht, plus veerverbindingen. De auto is dominant; tussen de dorpen rijden bussen (227 bushaltes).

Natuur & omgeving: Het eiland wordt omsloten door water: de Oude Maas, het Spui, het Haringvliet en het Hollandsch Diep. In het zuidwesten ligt het natuureiland Tiengemeten. Het groenaandeel is 25%, gelijk aan landelijk.

Werkgelegenheid: De Hoeksche Waard leunt van oudsher op akkerbouw; het open polderland is uitgesproken landbouwgebied. Daarnaast zijn er bedrijventerreinen, vooral rond Oud-Beijerland; veel inwoners forenzen richting Rotterdam en de Drechtsteden.

Wist je dat: Het eiland zoals het er nu ligt pas bestaat sinds de bedijkingen na 1421 — letterlijk teruggewonnen op het water.