Teylingen: alle buurten en wijken op een rij

Teylingen is een compacte bollengemeente in de Zuid-Hollandse kuststreek, met ruim 38.000 inwoners verspreid over Sassenheim, Voorhout en Warmond. In totaal scoort de gemeente rond het landelijk gemiddelde — maar achter dat gemiddelde schuilt een opvallend ongelijk profiel: de voorzieningen zijn de sterkste pijler en liggen ruim boven wat elders in Nederland gebruikelijk is, terwijl zowel de rust als de woonkwaliteit onder het landelijk gemiddelde liggen. De dichtheid van bijna 6.400 inwoners per vierkante kilometer is hoger dan gemiddeld, en dat is voelbaar in de geluidsbelasting. Tegelijk is de criminaliteit hier substantieel lager dan het nationale beeld: de gemeente is daarmee veiliger dan haar drukte doet vermoeden. De gemiddelde WOZ van €465.000 plaatst Teylingen stevig in het hogere segment van de regio, goed twintig procent boven het nationaal gemiddelde.

Voor gezinnen en starters die bereikbaarheid hoog in het vaandel hebben, is Teylingen aantrekkelijk — het station ligt op gemiddeld 1,8 kilometer, huisarts en kinderdagverblijf zijn om de hoek, en apotheek en supermarkt zijn dichter bij dan vrijwel overal in Nederland. Wie vooral rust en ruimte zoekt, vindt die minder vanzelfsprekend: de geluidsdruk is merkbaar hoger dan het landelijk gemiddelde, wat in sommige buurten zwaarder weegt dan in andere. Voor wie in deze gemeente een woning zoekt, verschilt de uitkomst sterk per buurt.

Menselijk profiel van Teylingen. Geschiedenis: Teylingen is een fusiegemeente, ontstaan op 1 januari 2006 door samenvoeging van de voormalige gemeenten Sassenheim, Voorhout en Warmond. De naam verwijst naar Slot Teylingen, een kasteelruïne bij het gehucht Teijlingen op de grens van Sassenheim en Voorhout. Het slot was de laatste verblijfplaats van Jacoba van Beieren, die er in 1436 overleed. De drie kernen hebben elk een eigen karakter dat teruggaat tot de vroege middeleeuwen: Sassenheim op strandwallen die al vijfduizend jaar geleden bewoond waren, Voorhout met de vroegste schriftelijke vermelding in 988 als 'Foranholte', en Warmond met bewoning die dateert van circa 2500 voor Christus.

Karakter & sfeer: De gemeente combineert drie herkenbare dorpskernen. Sassenheim is het handelscentrum met de meeste voorzieningen en de verffabriek aan de Rijksstraatweg, die teruggaat op het verfbedrijf Sikkens dat zich er in 1939 vestigde en tegenwoordig een van de grootste locaties van AkzoNobel is, met ruim duizend arbeidsplaatsen. Voorhout is het bestuurlijk centrum en groeit het snelst, met nieuwe woonwijken als Oosthout en Hooghkamer. Warmond is het kleinste en meest landelijk georiënteerde dorp, direct aan de Kagerplassen gelegen, met een sterk watersportkarakter. Wie rust en dorpse sociale cohesie zoekt maar wel binnen pendel­afstand van Leiden, Haarlem en Schiphol wil wonen, vindt hier een evenwichtig alternatief.

Evenementen & festivals: Sassenheim kent in het derde weekend van juni een vaste midzomertraditie, met een vlooienmarkt in het winkelcentrum en een kortebaandraverij — een korte, snelle paardenrace — op de Teijlingerlaan. De draverij wordt georganiseerd door de plaatselijke harddraverijvereniging samen met de ondernemers en de oranjevereniging. Warmond is vanouds een ontmoetingspunt voor jachthavens en watersporters van de Kagerplassen, en de bollenvelden rondom de kernen trekken in het voorjaar bezoekers uit de hele regio.

Bezienswaardigheden: De ruïne van Slot Teylingen bij het gehucht Teijlingen is de naamgever van de gemeente en de belangrijkste historische plek. In Warmond staat Huys te Warmont, het enige bewaarde middeleeuwse kasteel van de gemeente. De Sint-Bartholomeüskerk in Voorhout (gebouwd 1882-1883) en de Kleine Kerk uit de 14e eeuw zijn markante kerken. Park Rusthoff in Sassenheim is een rustig park midden in het dorp. De Kagerplassen — een stelsel van meren direct ten westen van Warmond — zijn in de zomer populair voor zeilsport en suppen, in strenge winters incidenteel voor schaatsen. De bollenvelden langs de A44 zijn in april en mei een visuele trekpleister.

Bekende inwoners: Edwin van der Sar, keeper van Ajax en Manchester United en later directeur van Ajax, is geboren in Voorhout (1970). Herman Boerhaave (1668-1738), de beroemde Leidse geneeskundige en botanicus, is eveneens afkomstig uit Voorhout. De schilder Jan Steen (1626-1679) woonde twee jaar in Warmond. Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723) zat op kostschool in Warmond. Maxime Meiland, bekend van het televisieprogramma Meilandjes, komt uit Sassenheim. Kinderboekenschrijfster Marjet Huiberts is ook verbonden aan Sassenheim.

Eten & uitgaan: Het horecaaanbod is bescheiden maar verzorgd, geconcentreerd langs de Hoofdstraat in Sassenheim en rondom het Raadhuisplein in Voorhout. In Warmond zijn er enkele eetgelegenheden aan de jachthaven en het water. Wie een breed horecaaanbod zoekt, reist door naar Leiden of Haarlem.

Onderwijs: De gemeente heeft 17 basisscholen met een gemiddelde afstand van 0,7 km — goed vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde. De gemiddelde afstand tot voortgezet onderwijs is 1,7 km, ruim onder de landelijke norm van 2,5 km. Teylingen College heeft een vestiging (KTS) in Voorhout met vmbo-onderwijs en een vestiging in Sassenheim. Voor havo, atheneum en gymnasium kunnen leerlingen terecht bij de vestiging Leeuwenhorst in het nabijgelegen Noordwijkerhout.

Sport: KV TOP in Sassenheim geldt als een van de sterkste korfbalverenigingen van Nederland. Warmond heeft een rijke watersporttraditie met meerdere jachthavens aan de Kagerplassen. Naast korfbal zijn er voetbal-, tennis- en hockeyverenigingen actief in alle drie de kernen.

Bereikbaarheid: De gemeente heeft twee treinstations: Station Sassenheim (geopend 2011) en Station Voorhout (heropend 1997), beide op de Schiphollijn met rechtstreekse verbindingen naar Leiden en Schiphol. De gemiddelde afstand tot een treinstation is 1,8 km — precies op het niveau van een goed bereikbare gemeente, en aanzienlijk korter dan het landelijk gemiddelde van 5,2 km. Via de A44 is Amsterdam in circa 35 minuten en Den Haag in circa 20 minuten bereikbaar.

Natuur & omgeving: De Kagerplassen vormen het grootste recreatieve wateroppervlak direct aan de gemeentegrens. De bollenvelden van de Bollenstreek omgeven de kernen en zijn in het voorjaar in bloei. Richting het noorden liggen duinen en de kust van Noordwijk op korte fietsafstand.

Werkgelegenheid: De verflocatie van AkzoNobel in Sassenheim — voortgekomen uit het in 1939 gevestigde Sikkens en uitgegroeid tot een van de grootste vestigingen van het concern, met ruim duizend arbeidsplaatsen in productie, R&D en ondersteunende diensten — is de grootste particuliere werkgever. De bloembollen­teelt en de toeleveringsbedrijven in de agrosector zijn kenmerkend voor de regio. Leiden en de Schipholregio zijn voor pendel­werkgelegenheid goed bereikbaar.

Toekomst: Voorhout groeit door met de uitbreidingswijken Oosthout en Hooghkamer. De gemeente werkt aan verdere verduurzaming; het aardgasvrij-percentage van 5,5% ligt vooralsnog ruim onder het landelijk gemiddelde van 11,5%, wat aangeeft dat de warmtetransitie in de gemeente nog de meeste aandacht vraagt.

Wist je dat: Jacoba van Beieren, de roemruchte gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen, stierf in 1436 op Slot Teylingen — het kasteel dat nu de naamgever is van de gemeente. Antoni van Leeuwenhoek, de ontdekker van bacteriën en micro-organismen, zat als kind op kostschool in Warmond.