Medemblik: alle buurten en wijken op een rij

Medemblik telt 46.015 inwoners en beslaat een uitgestrekt grondgebied in West-Friesland, Noord-Holland — een van de ruimst opgezette gemeenten van de regio, met de bevolking verspreid over de stad Medemblik en een reeks dorpskernen. De gemiddelde WOZ van €391.820 ligt net boven het Nederlandse gemiddelde van €387.484. De gemiddelde huishoudensgrootte van 2,3 persoon is iets boven het landelijk gemiddelde; eenpersoonshuishoudens maken 31,3% uit, beduidend minder dan de 37,5% landelijk. Met 36,1% huishoudens met kinderen heeft Medemblik een gezinsvriendelijker profiel dan het nationale gemiddelde.

Menselijk profiel van Medemblik. Geschiedenis: Medemblik is de oudste stad van West-Friesland en kreeg stadsrechten in 1289 van graaf Floris V. Kasteel Radboud, gebouwd tussen 1286 en 1288, staat er nog steeds en is hét symbool van die vroege stedelijke status. De stad groeide uit tot een regionale handelshaven aan het IJsselmeer, maar verloor die positie toen het Noord-Hollandsch Kanaal in 1824 werd geopend. In 1887 kreeg Medemblik een spoorlijn naar Hoorn; het personenvervoer stopte in 1936, maar de verbinding rijdt nu als museumstoomtram. De gemeente in haar huidige vorm is een fusiegemeente: op 1 januari 2007 gingen de toenmalige gemeenten Medemblik, Noorder-Koggenland en Wognum samen. Op 1 januari 2011 sloten Wervershoof en Andijk zich daarbij aan. De gemeenteraad vergadert in Wognum, in het voormalige hoofdkantoor van de DSB Bank.

Karakter & sfeer: Medemblik is dorps en watergebonden. Wie hier woont, kiest bewust voor ruimte, rust en een polderlandschap met horizon. Het centrum van de stad Medemblik heeft een historische haven met jachtboten, kades en zomerterrasjes. Buiten de stad wisselen polderlinten, kleine kernen als Andijk, Wervershoof, Wognum en Abbekerk, en agrarisch gebied elkaar af. Het is geen gemeente voor wie stedelijk gemak centraal stelt; wie rust en ruimte boven nabijheid van voorzieningen stelt, vindt hier zijn gading.

Evenementen & festivals: Medemblik heeft een gevarieerd evenementenprogramma dat sterk op het water en de historische binnenstad leunt. De Westfriese Waterweek trekt zeilers en watersportliefhebbers heel juli lang. Dijkpop in Andijk brengt internationale acts naar de schaatsbaan. Snertpop in Midwoud combineert muziek met een Westfriese sfeer. Het Truckfestival is het enige dat midden in een stadscentrum plaatsvindt. In december transformeert de stad met de Dickensdag tot een Victoriaans decor, dat geldt als een uniek kerstevenement in West-Friesland.

Bezienswaardigheden: Kasteel Radboud (gerestaureerd in 1888) en het Nederlands Stoommachinemuseum in de voormalige stoomgemaallocatie zijn de twee meest bezochte trekpleisters. De Bonifaciuskerk met toren uit 1404, de Sint-Martinuskerk, korenmolen De Herder, en meer dan tachtig rijksmonumenten bepalen het historische straatbeeld. De historische haven is zomers het kloppende hart van de stad.

Bekende inwoners: Louise Kaiser (1891–1973), foneticus en taalkundige en de eerste vrouwelijke lector aan de Universiteit van Amsterdam, is in Medemblik geboren. Claas Hendriksz Gietermaker (1621–1667) was wiskundige, auteur en docent uit de stad.

Eten & uitgaan: Het aanbod concentreert zich rond de haven en het centrum van Medemblik, met een handvol restaurants en bruine kroegen. De gemeente telt 21 restaurants — bescheiden voor een gemeente van deze omvang. Wie meer culinaire variatie zoekt, rijdt door naar Hoorn of Enkhuizen.

Onderwijs: De gemeente heeft 16 basisscholen, met een gemiddelde afstand van 0,8 km — gelijk aan het landelijk gemiddelde. Voor voortgezet onderwijs is de gemiddelde afstand 5,2 km, meer dan dubbel het nationale gemiddelde van 2,5 km. Hogere opleiding vereist een rit naar Hoorn, Alkmaar of Enkhuizen.

Sport: Watersport is de dominante recreatievorm. De jachthaven van Medemblik is een van de bekendste van Noord-Holland en een vaste aanlegplaats voor zeil- en motorjachten. Wielrennen en schaatsen zijn populair in de polderlintstructuur. Dijkpop vindt letterlijk op de schaatsbaan in Andijk plaats.

Bereikbaarheid: Een treinstation ontbreekt in de gemeente; het dichtstbijzijnde treinstation ligt gemiddeld op 8,7 km — bijna het dubbele van het landelijk gemiddelde van 5,2 km. Hoorn is de belangrijkste regionale knooppuntstad. De A7 snelweg (richting Hoorn en Amsterdam) is via de N240 bereikbaar. De museumstoomtram rijdt seizoensgebonden tussen Medemblik en Hoorn.

Natuur & omgeving: IJsselmeer, Markermeer en de Noord-Hollandse polders omringen de gemeente. Het Westfriese polderland met zijn uitgestrekte uitzichten is een troef voor fietsers en wandelaars. Het wateroverlastrisico is laag (score 0,8 tegenover 2,1 landelijk), wat opvallend is voor een gemeente die voor een groot deel uit waterland bestaat.

Werkgelegenheid: De economie steunt op agrarische bedrijvigheid (bollenteelt, groenteteelt), toerisme rondom de watersport en het historische centrum, en kleinschalig midden- en kleinbedrijf. Grotere werkgevers zitten in Hoorn en Enkhuizen. Het bijstandspercentage van 11,6 per 1.000 inwoners ligt opmerkelijk lager dan het landelijk gemiddelde van 22,7.

Toekomst: De gemeente staat voor de opgave om voorzieningen op peil te houden in een gemeente met verspreide kernen. Woningbouw in en rond de kernen, leefbaarheid van het buitengebied en de bereikbaarheid per openbaar vervoer zijn terugkerende thema's in de lokale politiek.

Wist je dat: Het gemeentehuis van Medemblik vergadert in het voormalige hoofdkantoor van de DSB Bank in Wognum, de in 2009 omgevallen bank van Dirk Scheringa.