Gouda: alle buurten en wijken op een rij

De voorzieningen-score van 67/100 ligt zestien punten boven het landelijk gemiddelde van 51/100, en dat zie je terug in de afstanden. De gemiddelde inwoner woont op 700 meter van een huisarts en supermarkt (landelijk 1,1 respectievelijk 1,0 km), 600 meter van een basisschool en slechts 500 meter van een kinderdagverblijf. Een treinstation ligt op gemiddeld 1,9 km tegenover 5,2 km landelijk, en het ziekenhuis op 2,3 km tegenover 7,2 km landelijk. De gemeente telt 21 supermarkten, 58 scholen, 12 huisartspraktijken, 6 apotheken, 63 restaurants, 32 kerken en 135 bushaltes.

De aandachtspunten zitten in rust, geluid, lucht en veiligheid. De rust-score van 34/100 ligt zeventien punten onder het landelijk gemiddelde van 51/100. De geluidsscore van 40,7 ligt ongeveer 14% boven het landelijk gemiddelde van 35,8. De gemiddelde NO₂-concentratie is 14,5 µg/m³, circa 15% boven het landelijk gemiddelde van 12,6 µg/m³. De criminaliteit ligt op 50 misdrijven per 1.000 inwoners, tegenover 44 landelijk; diefstal (13,5 per 1.000), vernieling (5,8) en verkeersmisdrijven (9,1) liggen allemaal boven het landelijk niveau. Op energie blijft Gouda iets achter: 30,7% van de woningen heeft zonnepanelen tegenover 37,4% landelijk.

De hoogst scorende buurten van Gouda liggen vooral in de naoorlogse woonwijken aan de rand, weg van de drukke binnenstad en de bedrijventerreinen. De Gaardenbuurt haalt 62/100 en is daarmee de best scorende buurt; Grassen- Waterbuurt volgt met 59/100 en de Slagenbuurt met 58/100. Ook De Eilanden (57/100) en de Sportbuurt (54/100) scoren bovengemiddeld. Deze buurten profiteren van meer rust en groen dan het gemeentegemiddelde, terwijl de voorzieningen op stedelijke afstand bereikbaar blijven.

Aan de andere kant van het spectrum staan de bedrijventerreinen: Industrieterrein Kromme Gouwe (28/100) en Industrieterrein Hollandsche IJssel (30/100) scoren het laagst, logischerwijs door de combinatie van weinig groen, geluid en weinig woonkwaliteit. De Goudse Poort (33/100), de Kadenbuurt (35/100) en de Statensingel (36/100) volgen — gebieden waar verkeer, bedrijvigheid en geluid de leefbaarheid drukken.

Wie de Goudse drukte wil ruilen voor meer ruimte zonder de regio te verlaten, kijkt naar de buurgemeenten in het Groene Hart — die scoren allemaal iets hoger dan Gouda zelf (46/100). Krimpenerwaard (50/100) ten zuiden van de Hollandsche IJssel biedt het meest uitgesproken polderlandschap met dorpen als Schoonhoven en Bergambacht. Bodegraven-Reeuwijk (49/100) combineert dorpse rust met de Reeuwijkse Plassen vrijwel om de hoek. Waddinxveen (49/100) ligt direct ten noorden van Gouda en is per trein en weg snel bereikbaar. Zuidplas (49/100) ten westen biedt nieuwere woonkernen als Nieuwerkerk aan den IJssel en Moordrecht. Alle vier bieden ze meer rust dan Gouda, tegen het inruilen van een deel van het stedelijke voorzieningengemak.

De Goudse woningmarkt leunt op rijwoningen: 43,8% van de voorraad bestaat uit tussenwoningen en 13,5% uit hoekwoningen, samen ruim de helft. Daarnaast is 38,1% meergezinswoning (appartementen), tegenover 33,7% landelijk. Vrijstaande huizen (2,0%) en twee-onder-een-kapwoningen (2,3%) zijn zeldzaam — fors onder het landelijk gemiddelde van 14,1% respectievelijk 9,1%. Wie hier ruim grondgebonden wil wonen, vindt dat eerder in de buurgemeenten.

De verhouding koop-huur is 57,4% tegen 42,6%, met 28,5% sociale huur via woningcorporaties — net iets boven het landelijk gemiddelde van 27,1%. De gemiddelde WOZ van €343.000 ligt 11% onder het Nederlandse gemiddelde van €387.000, wat Gouda relatief betaalbaar maakt voor een gemeente midden in de Randstad. De voorraad is overwegend ouder: 91,5% dateert van vóór 2000 en slechts 8,5% is in de afgelopen tien jaar gebouwd. Het energieprofiel is gemengd: 37,7% van de woningen heeft label A of A+, maar 6,2% zit nog in de zwakste klassen F of G.