Edam-Volendam: alle buurten en wijken op een rij

De voorzieningen liggen in de kernen dichtbij: een supermarkt op gemiddeld 0,9 km, een basisschool op 0,7 km en een huisarts op 1,3 km. De gemeente telt 8 supermarkten, 14 scholen, 12 restaurants en 11 kerken. Rust en veiligheid zijn de duidelijkste pluspunten. De rust-score van 57/100 ligt zes punten boven het landelijk gemiddelde van 51, en de geluidsscore van 27 is 25% lager dan de 36 landelijk — het is hier meetbaar stiller dan gemiddeld. De luchtkwaliteit is goed: de NO₂-concentratie van 10,5 µg/m³ ligt 17% onder de 12,6 µg/m³ landelijk. De criminaliteit is laag met 23,3 misdrijven per 1.000 inwoners, bijna de helft van het landelijk gemiddelde van 44; diefstal komt met 4,2 per 1.000 drie keer minder vaak voor dan landelijk (12,7) en woninginbraak ligt op 0,9 tegenover 2,5 landelijk.

De aandachtspunten zitten vooral in bereikbaarheid en in een paar voorzieningen op afstand. De voorzieningen-score van 44/100 ligt zeven punten onder het landelijk gemiddelde van 51. Een treinstation ligt gemiddeld op 9,5 km en een ziekenhuis op 9,7 km, beide fors verder dan de landelijke 5,2 en 7,2 km; een apotheek ligt op 2,2 km tegenover 1,3 km landelijk, en de gemeente heeft volgens de data geen eigen apotheek geregistreerd. Op energie scoort de gemeente juist goed: 40,5% van de woningen heeft zonnepanelen tegenover 37,4% landelijk, al ligt het gemiddelde gasverbruik met 997 m³ boven de 811 m³ landelijk en is slechts 6,3% van de woningen aardgasvrij (landelijk 11,5%).

De hoogst scorende buurten liggen in en rond de nieuwere delen van Volendam. Broeckgouw haalt 67/100 en is daarmee de best scorende buurt; een tweede deel van Broeckgouw volgt met 63/100. Dit is recente, ruim opgezette nieuwbouw aan de rand van Volendam, wat zich vertaalt in een gunstige combinatie van rust, veiligheid en moderne, energiezuinige woningen. Volendam-Blokgouw 7 en 8 komt eveneens op 63/100 uit. Volendam-Middengebied en Volendam-Blokgouw 1 en 2 sluiten de top af met elk 58/100.

Aan de onderkant staan vooral bedrijventerreinen en oudere of perifere buurten. Edam-Industriegebied (41/100) en Volendam-Industriegebied (43/100) scoren laag doordat het werkgebieden zijn met weinig woonkwaliteit. Purmerpolder (44/100) is een dunbevolkt poldergebied waar voorzieningen ver weg liggen. Volendam-Oude kom (46/100) is de historische dorpskern: gezellig en geliefd, maar met dichte, oude bebouwing en weinig ruimte, wat de leefbaarheidsscore drukt. Ook het polderdorp Beets (46/100) in het voormalige Zeevang scoort laag door de afstand tot dagelijkse voorzieningen.

Wie Edam-Volendam (53/100) overweegt, kan kijken naar buurgemeenten met een vergelijkbare ligging boven Amsterdam. Waterland (54/100) ten zuiden biedt eenzelfde landelijke, dorpse sfeer met polders en water, en scoort net iets hoger. Koggenland (54/100) in West-Friesland is een sterk landelijk alternatief met dezelfde score. Almere (53/100) aan de overkant van het Markermeer is een heel ander type gemeente — grootschalige nieuwbouw met een eigen treinstation — maar scoort exact gelijk. Hoorn (52/100) combineert een historische binnenstad met meer stedelijke voorzieningen en wél een treinstation. Purmerend (50/100), het directe stedelijke buurcentrum, scoort iets lager maar biedt meer winkels, zorg en openbaar vervoer dichterbij. De kernkeuze is steeds dezelfde: de rust en het familiekarakter van Edam-Volendam tegenover de betere bereikbaarheid van de stedelijke buren.

De Edam-Volendamse woningmarkt is uitgesproken grondgebonden en koopgericht. Tussenwoningen vormen met 49% bijna de helft van de voorraad, ruim boven de 30% landelijk, en meergezinswoningen (appartementen) zijn met 14% juist veel zeldzamer dan de 34% landelijk. Hoekwoningen (21%), vrijstaande huizen (10%) en twee-onder-een-kapwoningen (5%) vullen de rest. Maar liefst 78% van de woningen is koop tegenover 59% landelijk, en het aandeel corporatiehuur is met 17% laag vergeleken met de 27% landelijk. De gemiddelde WOZ van €413.000 (peiljaar 2024) ligt 7% boven het Nederlandse gemiddelde van €387.000. De voorraad is overwegend ouder: 91% dateert van vóór 2000 en 9% is in de afgelopen tien jaar gebouwd, vooral terug te zien in de nieuwbouw van Broeckgouw. Het energieprofiel is relatief gunstig: 46% van de woningen heeft label A of A+, tegenover 43% landelijk, en slechts 6% heeft label F of G.