Meierijstad: alle buurten en wijken op een rij

Meierijstad scoort op voorzieningen 42 van de 100, negen punten onder het landelijk niveau van 51. Dat is geen verrassing voor een gemeente met veel buitengebied: dagelijkse voorzieningen liggen dichtbij, de grotere knooppunten verder weg. Een supermarkt ligt gemiddeld op 1,3 km, een huisarts op 1,3 km en een basisschool op 0,8 km — iets ruimer dan de 1,0 en 1,1 km landelijk, maar voor een landelijke gemeente prima. De gemeente telt 22 supermarkten, 36 scholen, 15 huisartsen, 52 restaurants, 129 bushaltes en 9 apotheken. De zwakke plek is het zware verkeer: een treinstation ligt gemiddeld op 13,9 km (5,2 km landelijk) en een ziekenhuis op 12,0 km (7,2 km landelijk).

Op leefbaarheid valt Meierijstad juist positief op. De geluidsscore van 29 ligt onder het landelijk gemiddelde van 36 — het is hier meetbaar stiller dan in de gemiddelde Nederlandse gemeente. De criminaliteit is laag: 28,5 misdrijven per 1.000 inwoners tegenover 44,0 landelijk, oftewel 35% minder. Diefstal komt met 6,7 per 1.000 bijna half zo vaak voor als de 12,7 landelijk. De luchtkwaliteit is gemiddeld: NO₂ 12,0 µg/m³ (net onder de 12,6 landelijk), maar fijnstof iets hoger met PM10 16,7 en PM2,5 9,9 µg/m³ — mede door de intensieve veehouderij in de regio. Op energie loopt de gemeente voorop: 53,2% van de woningen heeft zonnepanelen tegenover 37,4% landelijk. Keerzijde is de afhankelijkheid van gas: het gemiddelde gasverbruik is 943 m³ (811 landelijk) en slechts 7,2% van de woningen is aardgasvrij, tegenover 11,5% landelijk.

De best scorende buurten van Meierijstad liggen in en rond Sint-Oedenrode, het groenste deel van de gemeente. Olland staat bovenaan met 63/100, gevolgd door Boskant (60/100) en Buitengebied Olland (60/100) — kleine kernen en buitengebied waar rust, ruimte en lage criminaliteit de doorslag geven. De Sint-Oedenrodese woonwijken Kienehoef Noord (60/100) en Kienehoef Zuid (57/100) maken de top vijf compleet: rustige, groene naoorlogse wijken op loopafstand van het Kienehoefpark.

Aan de onderkant staat Amert en Binnenveld (23/100), een bedrijventerrein-buurt in Veghel waar industrie, weinig groen en geluid de leefbaarheidsscore drukken. Ook Bloemenwijk (32/100) in Veghel, Erp Zuid (34/100), Buitengebied Driehuizen en Hazelberg (35/100) en Molendijk (35/100) scoren laag — deels door de ligging nabij bedrijvigheid en hoofdwegen, deels door een schralere voorzieningenmix dan de centrumkernen.

Meierijstad scoort als gemeente 47/100, net onder het landelijk gemiddelde van 50. Onder de buurgemeenten liggen de meeste rond hetzelfde niveau. Wie een vergelijkbaar dorps-Brabants alternatief zoekt, kan kijken naar Nuenen, Gerwen en Nederwetten (52/100), Sint-Michielsgestel (52/100) of Gemert-Bakel (52/100) — alle drie iets hoger, vooral op rust en woonkwaliteit. Boekel (50/100), Laarbeek (50/100) en Son en Breugel (50/100) zitten op landelijk niveau, Bernheze (49/100) net daaronder.

Wie juist dichter bij een treinstation wil wonen — het zwakke punt van Meierijstad — vindt in Boxtel (47/100) en Best (47/100) gemeenten met een eigen station richting Eindhoven en ’s-Hertogenbosch, tegen een vergelijkbare totaalscore. Maashorst (43/100) ten noorden scoort als enige buur lager dan Meierijstad.

De woningmarkt van Meierijstad is uitgesproken grondgebonden en koopgericht. 23,3% van de woningen is vrijstaand (14,1% landelijk) en 13,4% is twee-onder-een-kap (9,1% landelijk); tussenwoningen vormen met 31,3% de grootste groep. Appartementen zijn met 16,0% juist veel zeldzamer dan de 33,7% landelijk — dit is een gemeente van huizen met een tuin, niet van portiekflats.

Ook in eigendom wijkt Meierijstad af: 71,1% van de woningen is koop tegenover 59,3% landelijk, en het aandeel corporatiehuur is met 19,7% lager dan de 27,1% landelijk. De gemiddelde WOZ-waarde is €430.000 (peiljaar 2024), 11% boven het Nederlandse gemiddelde van €387.000 — mede door het grote aandeel ruime, vrijstaande woningen. De voorraad is overwegend ouder: 90,8% dateert van vóór 2000 en slechts 9,3% is in de afgelopen tien jaar gebouwd. Het energieprofiel is relatief gunstig: 46,0% van de woningen heeft label A of hoger, en met 53,2% zonnepanelen ligt de gemeente ruim boven het landelijk gemiddelde.